Pokaz filmów WFO


Kurator pokazu: Paulina Zarębska


____________________________________________________________________



  Filmy:

- Artur Żmijewski, Sen Warszawy, 2005, 18 min.
  (dzięki uprzejmości Fundacji Galerii Foksal)

- PSF, Forma Otwarta jako passe-partout patriarchatu?, 2007, 6 min. 39 s.


Centrum Kultury w Lublinie, ul Peowiaków 12, o godzinie 20.00, sala czarna



____________________________________________________________________



Oba filmy, choć całkowicie różne łączy postać Oskara Hansena – wybitnego architekta, pedagoga, twórcy Teorii Formy Otwartej czy Linearnego Systemu Ciągłego. Każdy z nich zrealizowany został przez artystów, i chociaż powstały w innych okolicznościach i odnoszą się do różnych aspektów twórczości, są jednak próbą ustosunkowania się do osoby i dziedzictwa twórcy - wizjonera. Pierwszy z filmów powstał dla Fundacji Galerii Foksal i jest utrwalonym przez Artura Żmijewskiego zapisem realizacji ostatniego projektu Oskara Hansena. Film jest przede wszystkim próbą zmierzenia się z legendą mistrza – ukazaniem zwykłego, schorowanego człowieka, do końca pracującego z zamiłowaniem i walczącego z fizycznymi ograniczeniami – to portret człowieka z krwi i kości, a nie spetryfikowany pomnik (Forma Zamknięta w skali mikro). Żmijewski podjął się demitologizacji poprzez eliminację zbędnego patosu i zakłamań wynikłych z legendy tworzącej się za życia architekta. W skonstruowanym obrazie artysta wykorzystuje inwersję czasową łącząc sceny z galerii ze scenami z pogrzebu, czy domu Hansena. Jest to zabieg umożliwiający szersze spojrzenie na portretowaną osobę, jej dzieło zarówno architektoniczne (realizacja w Galerii, dom – wnętrze), jak i pedagogiczne (mowy pożegnalne uczniów – Svein Hatløy i Przemysław Kwiek). W filmie można odnaleźć także inne wątki – ironicznie ukazanej pracy galerii czy problemu stosunku do niewygodnego dziedzictwa architektonicznego. Jak mówił O. Hansen: „Pejzaż Warszawy wychowuje nas. My żyjemy w tej chwili w świecie dominanty elementu, dominanty niezależnie od tego, czy to prezent Związku Radzieckiego. Fakt, że jest to dominanta, to jest jak gdyby bezdyskusyjność. To nie jest niszczenie. To nie jest zasłanianie, robienie jakiś parawanów. Za parawanem chowa się coś wstydliwego, a to jest przecież nasze doświadczenie. Tu chodzi o to, żeby osiągnąć efekt rozmowy”.
Drugi z prezentowanych filmów był częścią większego projektu realizowanego przez grupę - Pawilon Stabilnej Formy pokazywanego najpierw w CSW Zamek Ujazdowski, a potem podczas zbiorowej wystawy Transgresja Wyobraźni w Galerii Białej. Kamera rejestruje Osiedle Słowackiego z „lotu ptaka” i z okna jadącego samochodu. Głównym założeniem prowadzonego „eksperymentu” było zbadanie stosunku hansenowskiej Formy Otwartej (zabudowania osiedla) do Formy Zamkniętej (współczesny kościół wtopiony w tkankę architektoniczną osiedla). Ponieważ sam architekt nie przewidział przekształcenia FO przez FZ reporterska technika miała ułatwić analizę tego zaskakującego zjawiska. Grupa artystów starła się uniknąć spłycenia tematu czy politycznej i emocjonalnej retoryki. Przyjęta metoda pracy miała pokazać szerszy kontekst, ponieważ według samego architekta integracja FZ i FO miała wymiar estetyczny, etyczny oraz epistemologiczny. W tym ujęciu film pokazuje zarówno architektoniczne napięcia jak i dokumentuje życie osiedla, środowisko i kulturową kondycję skupiska. Badanie wypada na korzyść FO. Konwencja „passe-partout” decentralizuje, fragmentaryzuje i osłabia działanie pozornie dominującej Formy Zamkniętej. W tekście PSF opublikowanym w „Obiegu” czytamy: „Forma Otwarta, niczym przywołane przez Hansena "passe-partout", "omija" Formę Zamkniętą, i dzięki temu nie tylko unika jej "ciosów", lecz także przeprowadza "kontratak" - "omijając" bowiem, "okrąża" agresora i chwyta go w pojednawczą sieć urbanistycznego, a nawet politycznego "współpartnerstwa". Prawdopodobnie więc - właśnie dzięki konwencji "passe-partout" - struktura osiedla będzie zdolna wchłonąć i przetrawić jeszcze niejedną "gotycką" świątynię. Bez względu zatem na ewentualne korekty, sprawa ciągle pozostanie otwarta...”

Paulina Zarębska



____________________________________________________________________


INFO / PROGRAM / PARTNERZY / WYSTAWY / SESJA / >>>