Grzegorz Kowalski z Pracownią
Obiekty i projekcje



Kurator wystawy: Marcin Lachowski


____________________________________________________________________


Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego w Lublinie,
ul. Narutowicza 4,
otwarcie 24 października 2008 o godzinie 17.00,

wystawa dostępna również przed otwarciem,
w terminie 20 – 31 października,
od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00 - 15.00


____________________________________________________________________



Grzegorz Kowalski z pracownią – obiekty i projekcje

Wystawa prac Grzegorza Kowalskiego, jednego z uczniów Oskara Hansena, towarzyszy sympozjum Wobec Formy Otwartej. Artysta rozpoczynał pracę w warszawskiej ASP jako asystent architekta, stał się także jednym z najwybitniejszych spadkobierców teorii Formy otwartej. Jednak przejęta przez niego koncepcja uzyskała całkowicie niezależny, często przewrotny w stosunku do pierwowzoru kształt. Stąd chcielibyśmy pokazać niezależność postawy artystycznej Kowalskiego, zakorzenionej jednak w ogólnym przesłaniu Oskara Hansena.

Grzegorz Kowalski jest jednym z najciekawszych artystów polskiej sztuki współczesnej, od wielu lat prowadzi jedną z najbardziej aktywnych i ważnych pracowni na mapie szkół artystycznych w Polsce. Obecna wystawa stara się pokazać fragmenty jego twórczości, projekcje i obiekty z różnych lat, ukazujące jednak pełniejszy obraz jego artystycznego dorobku, poszczególne elementy zestawione razem dopełniają obraz drogi twórczej. Zasadniczym motywem łączącym wybrane projekcje i obiekty jest ich procesualność. Ten motyw, wpisany w przestrzeń „formy otwartej”, został zinterpretowany przez Kowalskiego indywidualnie. Procesualność wyraża się na kilku poziomach ekspozycji: przejawia się w zestawieniach powracających tematów, w różnych fazach twórczości artysty wydobytych różnymi mediami („tematy ramowe”: Krzesło); poprzez tematy prac, traktujących o zmianie, przemijaniu, destrukcji (Głowa, Kompozycja horyzontalna); wreszcie zaaranżowaniem przestrzeni wystawowej ekranami i „ruchomymi obrazami”, które poprzez sekwencyjność, następowanie po sobie wyobrażeń wypełniają przestrzeń galerii (Żywy kolaż), ostatecznie procesualność odnosi się do sytuacji widza, który staje się aktywnym uczestnikiem sytuacji, zdarzenia: odtwarza i przekształca przestrzeń. Przestrzeń galerii wypełniona obrazami ukazuje swoje plastyczne właściwości przenikających się obrazów, ożywionych blaskiem światła tableaux i obiektów. Procesualność dotyczy nieuchwytności zjawisk.

Drugim tematem wpisanym w koncepcję wystawy jest nieustannie powracający problem jednostki, indywidualności. Podmiot ukazywany jest przez Kowalskiego poprzez odbicia (maski), pokazy (autoprezentacje), wreszcie wpisany zostaje w obszar masowej wizualności, która określa wyobraźnię, ujmuje przedstawieniowymi schematami, wreszcie kształtuje emocje. Wobec obrazów kultury Kowalski rejestruje działanie jednostki, podmiotu, który definiuje swoją odrębność w nieustannej relacji wobec strumienia wizerunków. Artysta aranżuje także sytuację w której poruszamy się my, obserwując przenikające się obrazy, gesty aktorów, a wreszcie stając się ekranami projekcji.

Kowalski był uczniem Hansena, w swojej twórczości ujawnia jednak zwątpienie wobec utopijnej harmonii jednostki wobec tła – harmonii formy otwartej. W swojej twórczości pyta o granice autonomii podmiotu i o warunki, w których jednostka wyłania się z procesu i staje twarzą w twarz wobec kultury.

Marcin Lachowski



Spis prac:

1) Żywy kolaż, wersja 2008
projekcje na perforowane ekrany
działania studentów Pracowni Przestrzeni Audiowizualnej, 2006/07
film, zdjęcia: Łukasz Kosela, montaż: Tomas Rafa

Tekst towarzyszący:

Dziękuję Wszystkim, którzy wzięli udział w Żywym Kolażu. Reaktywacja idei z 1970 roku w pracowni i z Waszym aktywnym uczestnictwem była bardzo ciekawym doświadczeniem. […]
W pierwszym dniu czarne sylwetki miały pomóc wtopić Was w tło. Byliście anonimowi, reprezentowani przez identyczne białe koła-ekrany, którymi się posługiwaliście. Oślepieni światłem z dwóch źródeł i sterowani z zewnątrz przeze mnie. Dyspozycje były dwie: tworzenie geometrycznego układu i dekonstrukcja tego układu. Efekty wizualne były Wam nieznane, przynajmniej do momentu, gdy zobaczyliście, jakie obrazy rzutowane są na ekrany, potem improwizowaliście bardziej świadomie. Czy odczuwacie, ze żywy „żywy ekran” był uprzedmiotowieniem? Czy czuliście jakąkolwiek solidarność grupową, mając identyczny status?
W drugim dniu przestrzeń została poszerzona, mogliście poruszać się swobodnie. Kto nie chciał być aktywny siadał z boku. Obrazy rzutowane na duże ekrany, na Wasze sylwetki i „tarcze”, którymi mogliście odbijać/przesłaniać fragmenty obrazów, były otwarte na Wasze ekspresje. […] Ja starałem się być przezroczysty. Z zapowiedzi o 22 zestawach obrazów, z których część pochodzi z lat 70. (Klisze amerykańskie), wynikało, że macie do czynienia z ikonosferą już historyczną, wybraną arbitralnie przeze mnie. Obrazy są znane i publikowane, niektóre są emblematami epoki, dla mnie nie są obojętne.


[Wg kat: Warianty. Pracownia Kowalskiego 2006/2007, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2007, s. 56.]



2) Taca, 2000
asamblaż, 104 x 104 x 6
film, zdjęcia Grzegorz Kowalski

Tekst towarzyszący:

Arturze -
[...] Znakiem czasu po roku 80 i potem po 89 było odsłanianie nowych pomników i obalanie starych. Tak! Właśnie w tej kolejności! Taki rzeźbiarski festiwal nowej "Polski Ludowej". Lud nadawał nowe nazwy ulicom, czcił nowych patronów i stawiał im pomniki. Spontanicznie, na przykład używając kościelnej Tacy. (Taca - oznacza zbiórkę na określony cel.) Skupiam się (autoironicznie) na tym aspekcie nowej Polski. Postępuje opacznie: obracam produkt, czyli rzeźbę głowy idola, na zawartość tacy, czyli 3700 złotych, sprzed którejś tam denominacji. Zanotuj tytuł: Taca. Przewiduję pokaz na żywo podczas otwarcia. Miejsce: na uboczu, czas trwania... nie umiem powiedzieć ile potrwa cała transformacja. Widać, że doświadczenie będzie 100% i że kieruję się ciekawością.
Grzegorz


[fragment listu do Artura Żmijewskiego, cyt. wg kat.:] Polska, Teatr Academia, Warszawa 23-24 XI 2002, s. nlb.



3) Kompozycja horyzontalna II, 1972/73
wydruk 2008, 170 x 360
film pt. Finał. Zatopienie, zdjęcia i montaż Cezary Koczwarski

Tekst towarzyszący:

Betonowe odlewy masek przyjaciół i znajomych. Ostatnim etapem tej pracy ma być zatopienie masek w morzu, tak aby ruch fal i piasku zatarł rysy ludzkie i zamienił je w betonowe otoczaki.

[wg kat.: Grzegorz Kowalski. Prace dawne i Nowe, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz 1998, s. 35-36]



4) Krzesło, 1975
tableau fotograficzne, 4 części 50 x 50 każda
wł. prywatna

Tekst towarzyszący:

Tableau „Krzesło” powstawało w roku 74 i na początku 75. Pozowało czterdzieści osiem osób. Wszyscy zgodzili się dwunastokrotnie usiąść na krześle pozbawieni codziennej osłony ubrania. Dwanaście zdjęć rejestrowało ich indywidualną ekspresję, a raczej ich decyzje, jak chcieliby być sfotografowani.
Na moją prośbę zdjęcia dziesięciu nie znanych mi osób wykonał Leszek Fidusiewicz, bez mojego udziału, z zachowaniem koniecznej procedury. Dwie osoby pozowały dwukrotnie, ponieważ doszły do wniosku, że zmieniły się gruntownie od czasu pierwszej serii zdjęć.


[wg kat.: Grzegorz Kowalski. Prace dawne i Nowe, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz 1998, s. 63]



5) Next, Nächster, Suivant, Sledujuszczij, Następny... , 2008
działania studentów Pracowni Przestrzeni Audiowizualnej
film, zdjęcia: Łukasz Kosela, Jakub Wróblewski, montaż: Łukasz Kosela

Tekst towarzyszący:

Temat: Następny, Next, Nächster, Suivante...
Słowa, które znaczą to samo choć brzmią różnie i mogą wywoływać różne skojarzenia. Zestawione w ciągu odpowiadają porządkowi zadania, w którym każdy następny ruch różni się od poprzedniego a zarazem do niego nawiązuje. Ciąg poszczególnych ruchów/wypowiedzi ma tworzyć sekwencję o pulsującej strukturze, zróżnicowanym rytmie i znaczeniach.
Warunki zadania:
Dane jest białe tło (podłoga i ściana), krzesło, można użyć siebie lub „dublera” do wykonania ruchu/wypowiedzi.
Kamera rejestrująca umieszczona jest w tym samym miejscu dla wszystkich kolejnych ruchów.
Każdy film z poszczególnych ruchów/wypowiedzi powinien trwać około 30 sekund, w uzasadnionych przypadkach do 1 minuty.
Kolejność ruchów jest losowana.
Wymagane:
Krótka sekwencja filmowa wyrażająca stosunek do zastanej rzeczywistości. Kontynuacja (w przypadku tego zadania) może być zarówno wyrazem aprobaty jak zanegowaniem ruchu poprzednika.
Środki wyrazu są dowolne. (W warstwie elektronicznego kształtowania obrazu także.)




____________________________________________________________________



Grzegorz Kowalski, rzeźbiarz, performer, twórca instalacji. Profesor na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie prowadzi Pracownię Przestrzeni Audiowizualnej. Pierwszą wystawę indywidualną miał w Galerii Foksal (instalacja „Kieszeń”, 1968). W latach 70. należał do środowiska galerii Repassage. W swej twórczości rozwinął charakterystyczne formy wypowiedzi, często angażujące innych uczestników: akcje-pytania (np. „Czy chciałbyś powrócić do łona matki?” 1981–1987), zdarzenia („Kompilacja” 1977), kolekcje („Walizki”1986–1991), żywe kolaże. Autor wystaw m.in. Warianty (Warszawa 2007), Rzeźbiarze fotografują (Warszawa 2004), Co widzi trupa wyszklona źrenica (Warszawa 2001–2002). Wybitny pedagog – absolwentami jego pracowni (zwanej Kowalnią) są m.in. Paweł Althamer, Katarzyna Kozyra i Artur Żmijewski.



____________________________________________________________________



INFO / PROGRAM / PARTNERZY / WYSTAWY / SESJA / >>>